ولايت‌عهد رسيده ، تا امسال كه سال دهم سلطنت اوست حكم قتل كسى از دهن او بيرون نيامده . حليم و بردبار و كريم و رحيم است و در ميان حياط هم اغلب روزها گردش مىكند و نوكرها در عقب او راه مىروند و گاهى در حياط با صدراعظم و ساير وزرا خلوت مىكند . در وقتى كه از جلايل امور سلطنتش فراغت يافت بعضى از پيشخدمت‌هايش كه در ظرافت و شوخى دستى دارند كلمات شيرين و فرح‌انگيز در حضورش بيان مىنمايند و خاطر مباركش را مشغول مىدارند . اين كار مخصوص ميرزا مهدى خان وزير همايون غفارى كاشانى بود كه مطالب سياسى و حكمتى را به سخنان بامزه و ظريف به خرج مىداد كه احدى مانندش نمىتوانست . اعلىحضرت همايونى با وزير همايون دلبستگى خاصى دارد . برادر مادرى وزير همايون ابو القاسم خان ناصر خاقان خواست به اين راه درآيد و تأسى به برادرش نمايد نتوانست ، زيرا كه از هنر و دانش بىبهره است ، فقط شوخىهاى بازارى را به خاطر آموخته بود و به خرج مىداد ، بعلاوه التفات شاه او را مست ساخته بود و مطالب دولتى را كه از شأن او خارج بود به عبارتى زشت بيان مىكرد . در ابتداى روز ، وزرا و رجال دولت و عملهء خلوت به حضورش تشرف مىجويند . پس از آن با صدراعظم يك ، دو ساعت در باغ يا در اطاق خلوت مىكند و اجازهء جلوسش مىدهد ، از مطالب پلتيكى و دولتى سخن مىكنند . شاه دستور العمل و مطالبى كه تازه به خاطرش رسيده به صدراعظم مىگويد ، گاهى هم با سپهسالار نوعى و وزير امور خارجه خلوت مىنمايد و آنها را نيز اجازهء جلوس مىدهد . پس از آن‌كه وزرا بيرون رفتند ، چند ساعت با حضور منشىهاى مخصوص كاغذخوانى ، تلگراف ولايات و احكام و فرامين دولتى و عرايض را در حضورش مىخوانند . جواب آنها را نوشته به صحهء مباركش مىرسانند . در اين دو ، سه ساعت كاغذخوانى بايد اطراف اطاق خلوت باشد . ناظم خلوت در اطاق مىنشيند و كسى را راه نمىدهد مگر آن‌كه اجازه بخواهد . بعد از كاغذخوانى مخصوص اهل خلوت است . اگر ساير وزرا عرض فورى داشته باشند بايد به اجازه داخل شوند . هروقت كه صدراعظم وارد مىشود ، اهل خلوت كه نزديك